एसआर ग्रुपका प्रवन्धक निर्देशक सुरज उप्रेती अहिले युवा उद्यमीका रुपमा उदाउदा व्यवसायी हुन् ।
रुपन्देहीमा लोकप्रिय औद्योगिक घराना एसआर ग्रुपको नेतृत्व समालिरहेका यि युवा उद्यमी उप्रेतीले उर्जाशील युवाहरुलाई अवको आर्थिक क्रान्तिको नेतृत्व गर्न आवश्यक रहेको बताउँछन् । विदेशीदो युवाशक्तिलाई स्वदेशमा नै स्वनिर्भर बनेर अगाडी बढ्नपर्ने भन्दै उनले राज्यको नीति युवा लक्षित स्वरोजगार केन्द्रित बनाउन सरकार समक्ष माग गर्दछन् । विक्रम सम्वत २०४४ साल फागुन २८ गते बुवा सिताराम उप्रेती र आमा गोमा उप्रेतीको जेष्ठ सुपुत्रको रुपमा उप्रेती परिवार भित्र जन्म लिएका यिनले पुलचोक इञ्जिनियरिङ क्याम्पसबाट सिभिल इञ्जिनियर पास गरेका छन् । सिक्किम मणिपाल विश्वविद्यालय वाट एमबिए गरेका उप्रेतीले आफ्नो व्यवसायी ग्रुपमा धर्मपत्नी सुरक्षा काफ्ले र बहिनी शिला उप्रेतीलाई व्यवस्थापन टिमको मुख्य खम्बा भएको बताउँछन् । उपभोक्ता माझ गुणस्तरीय र दिगोपन हुने वस्तुहरु पु¥याउने आफ्नो ग्रुपको मुख्य उद्देश्य रहेको जनाउने उप्रेतीले राज्यले नीति निर्माण गर्दा औद्योगिक क्षेत्रलाई सहयोग पुग्ने किसिमको बनाउनुपर्ने भन्दै नेपालले अब राजनीतिक क्रान्तिभन्दा आर्थिक क्रान्तिमा ध्यान दिनुपर्ने औँल्याए । यीनै युवा व्यवसायी तथा एसआर ग्रुपका प्रबन्ध निर्देशक सुरज उप्रेतीसंग लुम्बिनीखबर अनलाईन पत्रिका का लागी पत्रकार कमल रायमाझीले गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप ः
युवा उद्यमी भएर स्थापित हुदै गर्दा यहांले कस्ता समास्याहरुसँग सामना गर्नु परिरहेको छ ?
–पहिलो कुरा त नेपालमा लगानी मैत्रीपूर्ण वातावरण छैन् । व्यापारिक घरानाका युवाहरु मात्र यहाँ आफ्नो व्यवसायी प्रति आबद्ध रहेका छन् । आर्थिक रुपमा सम्पन्न मानिसहरु समेत उद्योग व्यवसायी प्रति आर्कषक नभएको स्थित रहेको छ । उद्यमी बन्न चाहने नेपाली युवाहरुलाई बैकंहरुले विश्वास लिएको अवस्था छैन् । परम्परागत शैलीमा अगाडी बढ्दा असफलतातिर धकलिने सम्भावना पनि उत्तिकै रहेको छ । अरुले गरेका कामहरु , जसले सिमेन्ट उद्योग खोल्यो । अर्कोले पनि त्यही खोल्ने प्रवृत्ति नेपालमा हावी हुँदा अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा तिव्रताले उद्योगहरु घाटा गएर बन्द हुने अवस्था रहेको छ । राज्यको नीतिमा युवा लक्षित कार्यक्रम नहुँदाको समस्या । व्यवसाय गर्न चाहनेहरुसंग सही दिशानिर्देश र योजना देखिँदैन । आफुले गर्ने व्यापारमा गहिरो अनुसन्धान र परामर्शको अभाव जस्ता कुराहरु नयाँ उद्यमीले सामना गर्नु परेको छ ।
यहाँको औद्योगिक घराना एसआर ग्रुपको स्थापना कसरी भयो होला ?
–एसआर ग्रुप २०३४ सालमा वुवा सिताराम उप्रेतीले स्थापना गरेको व्यापारिक फर्म हो । एउटा व्यवसायी मोटर (गाडी) सञ्चालनमा ल्याएर सुरुवाती गरिएको यो सस्था अहिले वृहत रुपमा अगाडी वढेको छ । विशेस्त यो सस्थाले मैले पढाई सकेर आए पछि बैधानिकता पाएको हो । २०६७ सालमा यसको हामीले छलफल र परामर्श गरी वृहत रुप दिने सिस्टममा परिवर्तन गरेका हौ । २०६८ साल पछि यसले आफ्नो रफ्तारलाई अगाडी वढाएको हो । हिजो बुवाले व्यक्तिगत रुपमा चलाएको सस्थालाई मैले सामूहिक रुपमा अगाडी बढाउने प्रयास गरेको छु । जुन अहिले राष्ट्रिय स्तरमा एसआर ग्रुपले परिचित हुँदैछ ।
एसआर ग्रुप स्थापनाको मुख्य उद्देश्य के रहेको छ ?
–कुनै पनि उद्योगको स्थापना मुख्यतया नाफा कमाउने नै रहेको हुन्छ । हामीले पनि नाफाका साथै सेवामा समर्पित हुने उद्देश्य राखेका छौँ । हामीले गर्ने उत्पादनले उपभोक्ता सन्तुष्ट गर्ने हाम्रो पहिलो उद्देश्य हो । उत्पादनमा गुणस्तरियता र दिगोपनामा हामीले जोड दिने प्रतिज्ञा समेत गरेका छौँ ।
यहाँको व्यापारिक घराना एसआर ग्रुपले कस्ता उत्पादनहरु बजारमा पठाउने गरेको छ ?
–हाम्रो ग्रुपको पहिलो व्यापार ढुवानी सेवा नै हो । ढुवानी हुँदै हामी घरजग्गा कारोबार, स्टिल उत्पादन, विद्युतीय पोल र हयुम पाइप निर्माण, निर्माण सामाग्रीको व्यापार जस्ता कारोवारबाट बजारमा गएका छौँ । अब केही दिन मै एसआर फुड उद्योग मार्फत विभिन्न खाद्य सामाग्री वजारमा पु¥याउने तयारीमा रहेका छौ । शैक्षिक क्षेत्रमा समेत हाम्रो लगानी रहेको छ । अहिले हामीले नयाँ व्यापारलाई बढावा दिने भन्दा पनि बजारमा स्थापित रहेका व्यापारलाई अझ गुणस्तरीयता, विश्वासिलो र दिगोपना ल्याउने प्रयासरत छौँ । समयको माग अनुसार अन्य उत्पादनहरु समेत थप्दै जाने योजनामा हाम्रो ग्रुप रहेको छ ।
यहाँले शैक्षिक क्षेत्रमा समेत लगानी बढाउनु भएको छ । कस्तो शिक्षा यहाँका नयाँ युवा विद्यार्थीहरुलाई प्रदान गरेमा नेपालले मागेको शिक्षा जस्तो हुन्छ ?
–हेर्नुहोस कमल जी ,नेपालको शिक्षा निति नै व्यवहारिक छैन् । म उद्योगीका नजरले शैक्षिक नीति हेरे भने एमबिए गरेका मानिसहरुमा व्यापारिक दृष्टिकोण नै देखिदैनन् । उसको उद्देश्य पास हुने भए पनि व्यवहारिक पक्ष कमजोर रहेको छ । विश्वविद्यालयबाट उत्पादन भएको जनशक्ति कहाँ प्रयोग हुने समेत सरकारी नीतिमा देखिँदैन् । अब नेपालमा कहाँ कुन किसिमको शिक्षा आवश्यक रहेको छ । त्यही किसिमको शिक्षा प्रदान गर्न जरुरी देखिन्छ । शिक्षक बन्नका लागी प्राथमिक तहबाट नै शिक्षक बन्ने कुराको अध्ययन गराउनु पर्दछ । व्यापार व्यवसायीमा लाग्नेका लागी त्यही किसिमको र राजनितिक तथा कर्मचारी बन्नका लागी त्यही किसिमको शिक्षा नीति अहिलेको माग रहेको छ । हामीले यस्तो शिक्षा दिएर नयाँ जनशक्ति उत्पादन गर्न योजनाका साथ अगाडी बढेका छाँै ।
यहाँको औद्योगिक ग्रुप एसआर ग्रुपको आगामी योजना के रहेको छ ?
–हामी हाल बजारमा रहेका उत्पादनहरुलाई गुणस्तरियता र दिगोपनामा ध्यान दिँदै अब आइटी क्षेत्रमा लगानी गर्ने सोच बनाएका छौँ ।अनलाईन व्यापारको गर्ने योजनामा हाम्रो ग्रुप पुगेको छ । पर्यटन तथा होटल व्यवसायीमा समेत हामी लगानी गर्ने सोचमा रहेका छौँ ।
एसआर ग्रुपको संरचनाको वारेमा केहि बताइदिनुहुन्छ कि ?
–हाम्रो ग्रुपमा बुवा सिताराम उप्रतीको अध्यक्षता तथा अभिभावकत्वमा र म सुरज उप्रेती प्रबन्धक निर्देशक रहेर व्यवस्थापन टिम तयार पारेका छौँ । यो टिमलाई शाखा र उपशाखामा विभाजन गरी प्रशासनिक निकाय, व्यवस्थापन र बजार टिम लगायतको संरचना तयार पारेका छौँ । यो संरचनाले एसआर ग्रुपको सञ्चालन गरेको छ ।
प्रसंग बदलौँ , नेपालको औद्योगिकीकरणले गति लिन नसक्नुको खास कारण के होला ?
–मुख्यत राज्यको नीति नै हो । राज्यले औद्योगिक नीति बनाउँछ । कार्यान्वयन पक्ष कमजोर बनाउँछ । औद्योगिककरण गर्ने भन्छ तर उद्योगीलाई प्रोत्साहन गर्दैन । अहिले तपाईले हेर्नु भयो भने उद्योगमा लगानी गर्न चाहानेहरुका लागी विभिन्न जोखिमहरु रहेका छन् । एक उद्योगीले उद्योग सञ्चालनका लागी जमिन मै करोडौ लगानी गर्नु परेको छ । जुन सरकारले निश्चित मापदण्डमा वनाएर सहजीकरण गर्नु पर्ने हो । विद्युतको समस्या जटिल रहेको छ । सुरक्षाको कारण पनि नेपालमा औद्योगिकीकरणले गति लिन सकेको छैन् । सामाजिक रुपमा समेत उद्योगलाई विस्थापित गर्ने कार्यक्रमहरु जनस्तरबाट आउने गरेको छ ।
नीजि क्षेत्रले देश विकासमा कस्तो भूमिका खेलेको छ ?
– विभिन्न किसिमका जोखिमहरु मोलेर पनि नीजि व्यवसायीहरु राज्यको विकासमा एकताबद्ध भएर अगाडी बढेका छन् । यीनले तिर्ने राजस्व र विभिन्न सामाजिक कार्यका संलग्नताले समेत देश विकासमा मुख्य भुमिका निर्वाह गरेको छ । विनाशकारी भुकम्प पछि समेत राहत र सहयोगमा पहिलो स्थानमा रहेर नीजि क्षेत्रले सहयोग जुटाउन र गर्न सफल भएका उदाहरणहरु हामी संग रहेका छन् । राज्यले चाहाने र सही नीति बनाउने हो भने हाइड्रोबाट देशलाई लोडसेडिङ मुक्त बनाउन र नेपालमा उत्पादन गरेको विद्युत विदेशमा बेच्न पनि नीजि क्षेत्र तयार छ । सरकारको विभिन्न समस्यारत कानुनले नीजि क्षेत्रलाई अड्काउने गरेको छ ।
यहाँ युवा उद्यमीका साथै निर्माण ईञ्जिनियर पनि हुनुहुन्छ । भुकम्प पछिको पुर्ननिर्माणमा यहाँको तर्फबाट कस्तो भूमिका रहेको छ ?
–नेपालका १४ जिल्लामा भुकम्पका कारण ठुलो क्षति पुगेको छ । प्रकृती विपत्तिका रुपमा आएको भुकम्पले पु¥याएको क्षतिको पुर्ननिर्माणमा नीजिक्षेत्रले ठुलो सहयोग पु¥याएको छ । जसमा हामी पनि सहभागी रहेका छौँ । राज्यले आवश्यक ठानेमा अझ पनि हामी पुर्ननिर्माणमा सहयोग गर्न तयार छौँ । जुन हाम्रो पनि सामाजिक दायित्व हो । गुरुयोजना तयार गरी अबको पुर्ननिर्माण गर्नुपर्दछ । बस्तीहरुको समेत योजना र दिगोपनालाई ध्यान दिएर घर तथा सार्वजनिक भवनहरुको निर्माण वनाउन आवश्यक रहेको छ । जसमा हामी राज्यको साथमा रहेका छौँ ।
युवा उद्यमीहरुले उद्यमी बन्नका लागी कस्ता कुराहरुमा ध्यान दिन आवश्यक देख्नुहुन्छ ?
–मुख्यतया धैर्यता चाहिन्छ । जसले उद्योगी बन्न चाहन्छ । उससँग सम्बन्धित क्षेत्रमा दक्षता ,बजारको राम्रो ज्ञान र उपभोक्ताको मनमा पुग्न सक्ने उत्पादन अबको आवश्यकता हो । आत्मविश्वास समेत उद्योगी बन्नका लागी ठुलो कुरा हो । जोखिम समेत वहन गर्न सक्नेले उद्योगी बन्ने क्षमता राख्दछ ।
