झब्बर यादव । लुम्बिनीखबर
सिद्धार्थनगर, असोज । नेपालको सबैभन्दा ठूलो चाड दशैंमा रुपन्देही जिल्लाका पर्यटकीय स्थलहरूमा चहलपहल बढ्न थालेको छ।
यो वर्ष दशैं ६ असोजदेखि सुरु हुने भएकाले परिवारसहित घुम्नका लागि लुम्बिनी क्षेत्रका प्राकृतिक, धार्मिक र ऐतिहासिक स्थलहरू उपयुक्त गन्तव्य बन्न सक्छन। रुपन्देहीमा अवस्थित यी स्थलहरूले दशैंको रौनकसँगै शान्ति, इतिहास र साहसिक अनुभव प्रदान गर्छन्। लुम्बिनी, बुद्धको माउली देवदाह, गैडहवा ताल, बुटवलको प्राचीन तिलौराकोट, बसन्तपुर हिलको केवलकार र तिलोत्तमाको हरियाली पार्क दशैं अवधिमा पर्यटकहरूका लागि विशेष व्यवस्था गरिएको छ।
लुम्बिनीः शान्तिको जन्मभूमि दुनिया भरका बौद्ध अनुयायीहरूको तीर्थस्थल लुम्बिनी गौतम बुद्धको जन्मस्थल हो। यो विश्व सम्पदा क्षेत्रमा पर्छ र दशैंमा यहाँको मायादेवी मन्दिर, अशोक स्तम्भ, पुष्करिणी सरोवर र विभिन्न राष्ट्रिय विहारहरूले विशेष आकर्षण सिर्जना गर्छन्। दशैंको समयमा यहाँ विश्व शान्ति पगोडा र थाई, म्यानमार, जापानीज विहारहरूमा विशेष पूजा९अर्चना र सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना हुने गर्दछन्। पर्यटकहरूले यहाँको हरियाली उद्यानमा पिकनिक गर्दै बुद्धको जीवन दर्शन ग्रहण गर्न सक्छन्। लुम्बिनी विकास कोषका अनुसार, दशैंमा यहाँको पर्यटक संख्या २०५ ले बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
देवदहः बुद्धको माउलीको धर्ती लुम्बिनीबाट करिब १२ किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित देवदाह बुद्धकी आमा मायादेवको जन्मस्थल हो। यो स्थललाई बुद्धको माउली देवता भनेर चिनिन्छ। प्राचीन शाक्य गणराज्यको यो क्षेत्रमा मायादेवको मन्दिर र पुरातात्विक अवशेषहरू छन्, जसले बौद्ध इतिहासको गहिरो झलक दिन्छ। दशैंमा परिवारसँग यहाँ घुम्नु भनेको धार्मिक शान्ति र प्राकृतिक सौन्दर्यको अनुभव हो। स्थानीयहरूका अनुसार, यो स्थल दशैंको टीका ग्रहणपछि शान्ति खोज्नका लागि आदर्श छ।
गैडहवा तालः चराहरूको स्वर्ग रुपन्देहीको सबैभन्दा ठूलो ताल गैडहवा लुम्बिनीबाट १६ किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित छ। यो विश्व जलाधार क्षेत्रमा सूचीकृत तालमा १५० भन्दा बढी चराहरूको बासस्थान छ, जसमा सरस क्रेन र एसियन वुल्नेक स्टोर्क जस्ता संकटापन्न प्रजातिहरू पर्छन्। हालै नेपाली सेनाले पुनर्निर्माण गरेको यो तालमा डुङ्गा प्लेटफर्म, गहिराइ बढाइएको जलाशय र वरिपरि ग्राभेल बाटोहरू छन्। दशैंमा यहाँ बर्डवाचिङ र पिकनिकका लागि विशेष व्यवस्था छ, जसले पर्यटकहरूलाई प्रकृतिसँग जोड्छ। गाउँपालिकाका अनुसार, यो स्थल दशैं अवधिमा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि प्राथमिकता दिइएको छ।
बुटवलको प्राचीन तिलौराकोटः इतिहासको जीवन्त पृष्ठ बुटवल नजिकै अवस्थित तिलौराकोट प्राचीन कपिलवस्तु शहरको रूपमा चिनिन्छ, जहाँ बुद्धले बाल्यकाल बिताएका थिए। यो विश्व सम्पदा सूचीमा अस्थायी सम्पदा सूचीमा छ र यहाँ राजदरबारका भग्नावशेष, किल्ला र सिक्काहरू फेला परेका छन्। दशैंमा यहाँको पुरातात्विक सङ्ग्रहालय र बडगाँग नदी किनारको हरियालीले पर्यटकहरूलाई आकर्षित गर्छ। हालैका उत्खननहरूले २८०० वर्ष पुरानो सभ्यताको प्रमाण फेला पारेका छन्, जसले यो स्थललाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ।
बसन्तपुर हिलको केवलकारः आकाशीय साहस बुटवलको शिखर देउरालीबाट सुरु हुने लुम्बिनी केवलकार बसन्तपुर हिलसम्म २।६ किलोमिटर लामो यात्रा प्रदान गर्छ। यो ७०० मिटर उचाइबाट तराई, हिमाल र भारतको गोरखपुरसम्मको दृश्य देखाउँछ। माथिल्लो स्टेसनमा कामाख्या देवी मन्दिर, जिपलाइन र स्काई साइक्लिङ जस्ता साहसिक क्रियाकलापहरू छन्। दशैंमा यो केवलकारले विशेष छुट र रात्री दृश्यका लागि लाइटिङ व्यवस्था गरेको छ, जसले परिवारिक घुमघामलाई रोमाञ्चक बनाउँछ। कम्पनीका अनुसार, दशैंमा भारतीय पर्यटकहरूको संख्या दोब्बर हुने अनुमान छ।
तिलोत्तमाको हरियाली पार्कः हराभरा विश्रामस्थल तिलोत्तमा नगरपालिकामा अवस्थित यो पार्क रुपन्देही, पाल्पा र कपिलवस्तुका दृश्यहरूका साथ पिकनिक र जुँगा हेराका लागि उपयुक्त छ। यो नेपालको सबैभन्दा पुरानो बोल बाम धाम पनि हो। दशैंमा यहाँको हरियालीमा टीका ग्रहणपछि आराम गर्न सकिन्छ। नगरपालिकाले पार्कमा विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रम र फूड स्टलहरू राखेको छ।
यी स्थलहरू दशैंमा रुपन्देही ठाउँहरुमा घुमौ र समयको सदुपयोग गरौं ।। लुम्बिनी विकास कोष र स्थानीय निकायहरूले यातायात र आवासका लागि विशेष व्यवस्था गरेका छन्।
