लुम्बिनीखबर
भैरहवा, १२ साउन । नेपालको दोस्रो ठूलो भन्सार नाका भैरहवा भन्सार कार्यालयमा भारतीय बिचौलिया तथा अनधिकृत व्यक्तिको प्रवेशमा कडाइ गरिएपछि केही कर्मचारी र सरोकारवालाबीच असन्तुष्टि देखिएको स्रोतहरूले बताएका छन्। लामो समयदेखि भन्सार एजेन्टको नाममा भारतीय नागरिकले विभिन्न काम गर्दै आएको अभ्यास रोकिएपछि कार्यालयभित्रको वातावरण प्रभावित भएको स्रोतको दाबी छ।
भन्सार कार्यालयमा हाल ८७ जना दर्ता भएका भन्सार एजेन्ट रहेको र उनीहरूले तोकेका १५२ जना प्रतिनिधिलाई मात्र परिचयपत्र उपलब्ध गराइएको बताइएको छ। यसअघि भने एजेन्टको नाममा ठूलो संख्यामा अनधिकृत व्यक्तिहरू, विशेषगरी भारतीय नागरिक, भन्सारसम्बन्धी काममा संलग्न हुने गरेको गुनासो रहँदै आएको थियो।
स्रोतका अनुसार भन्सार प्रमुख हरिहर पौडेलले अनधिकृत व्यक्तिलाई भन्सार परिसरमा प्रवेश गर्न, भन्सार फाराम भर्न, मूल्याङ्कन प्रक्रियामा संलग्न हुन तथा कर्मचारीसँग प्रत्यक्ष समन्वय गर्न रोक लगाएपछि विगतको व्यवस्था प्रभावित भएको हो। यससँगै लामो समयदेखि त्यस्ता व्यक्तिमार्फत आर्थिक लाभ लिँदै आएका केही कर्मचारी असन्तुष्ट बनेको स्रोतको दाबी छ।
भन्सारसँग सम्बन्धित केही जानकारका अनुसार अनधिकृत बिचौलियाको सक्रियताले विगतमा भन्सार मूल्याङ्कन, राजस्व संकलन तथा प्रशासनिक पारदर्शितामाथि प्रश्न उठ्ने अवस्था सिर्जना भएको थियो। त्यसैले भन्सार विभागको नीतिअनुसार अनुमति प्राप्त एजेन्ट र उनीहरूका आधिकारिक प्रतिनिधिमार्फत मात्र काम गराउने व्यवस्था लागू गरिएको बताइन्छ।
यसबीच भारततर्फ रहेका केही बिचौलिया तथा ट्रान्सपोर्ट व्यवसायसँग आबद्ध व्यक्तिहरूले नेपालतर्फको ढुवानी प्रभावित पार्ने तथा भारतीय भन्सार क्षेत्रमा आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएको स्रोतको दाबी छ। तर भन्सारसम्बन्धी जानकारहरू भने यस्तो दबाबले नेपालको आयात–निर्यात प्रणाली लामो समय प्रभावित नहुने बताउँछन्। उनीहरूका अनुसार नेपालमा आयात हुने वस्तुहरू भैरहवा मात्र होइन, वीरगञ्ज, काँकडभिट्टा, महेशपुर, सुठौलीलगायत अन्य भन्सार नाकाबाट समेत भित्रिन सक्ने भएकाले कुनै एक नाकामा अवरोध हुँदा सम्पूर्ण व्यापार रोकिने अवस्था हुँदैन।
स्रोतका अनुसार पछिल्लो समय केही भन्सार कर्मचारी, केही भन्सार एजेन्ट तथा भारतीय बिचौलियाबीच पुनः पुरानै व्यवस्था कायम गराउन विभिन्न माध्यमबाट दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास भइरहेको छ। विगतमा प्राप्त हुने आर्थिक लाभ गुम्ने चिन्ताका कारण भारततर्फ आन्दोलन गर्नसमेत उक्साइएको आरोप स्रोतले लगाएको छ। यद्यपि, यी दाबीहरूको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ।
भन्सार प्रशासनसँग सम्बन्धित सरोकारवालाहरूले भने भन्सार परिसरमा अनधिकृत व्यक्तिको प्रवेश पूर्ण रूपमा रोक्न, अनुमति प्राप्त भन्सार एजेन्टमार्फत मात्र काम सञ्चालन गर्न तथा कुनै पनि प्रकारको बिचौलिया प्रणाली अन्त्य गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार यसले राजस्व चुहावट नियन्त्रण, पारदर्शिता अभिवृद्धि तथा वैधानिक व्यापार प्रणालीलाई थप मजबुत बनाउन सहयोग पुग्नेछ।
विशेषगरी भैरहवा भन्सार कार्यालयमा लामो समयदेखि भन्सार एजेन्टका प्रतिनिधिको नाममा भारतीय नागरिक तथा बिचौलियाहरू सक्रिय रहँदै आएको र उनीहरूले भन्सार मूल्याङ्कन तथा अन्य प्रशासनिक प्रक्रियामा प्रभाव पार्ने गरेको आरोप रहँदै आएको छ। स्रोतका अनुसार यस्ता गतिविधिबाट केही कर्मचारीले अनुचित आर्थिक लाभ लिने गरेको गुनासो पनि उठ्ने गरेको थियो। वास्तविक मूल्यभन्दा कम मूल्याङ्कन गराएर राज्यलाई राजस्व नोक्सानी पुर्याइएको आरोपसमेत बेलाबेलामा उठ्दै आएको छ। हालका भन्सार प्रमुख हरिहर पौडेलले अनधिकृत व्यक्तिको प्रवेश र त्यस्ता गतिविधिमा कडाइ गरेपछि कार्यालयभित्र केही कर्मचारीबीच असन्तुष्टि देखिएको स्रोतको दाबी छ। स्रोतका अनुसार केही कर्मचारी र केही भन्सार एजेन्टले भारततर्फ रहेका बिचौलियासँग समन्वय गरी सीमा नाकामा दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास गरिरहेको आरोपसमेत लागेको छ। यद्यपि, यी दाबीहरूको पुष्टि हुन बाँकी छ। भन्सार प्रशासनले सुरु गरेको कडाइलाई प्रभावकारी रूपमा निरन्तरता दिन र अनधिकृत गतिविधि पूर्ण रूपमा नियन्त्रण गर्न भन्सार प्रमुख सफल हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने विषय भने आगामी दिनमा स्पष्ट हुने देखिन्छ।
