झब्बर यादव। अन्जना चौहान 

लुम्बिनी, यो नाम सुन्दा मनमा शान्ति र करुणा को तरङ्ग उठ्छ। यो महामानव गौतम बुद्धको जन्मस्थल हो, जहाँबाट अहिंसा र करुणाको सन्देश विश्वभरि फैलिएको छ। यही पवित्र भूमिमा, लुम्बिनी सांस्कृतिक नगरपालिका वडा नं. ११, मसिनामा एउटा साधारण परिवारमा जन्मिएका थिए दिनेश कुमार गुप्ता। उनी आफूलाई ‘ग्रेटफुल दिनेश’ भन्न रुचाउँछन् – किनकि जीवनका हरेक पलप्रति उनी कृतज्ञ छन्। परमात्माप्रति गहिरो आस्था राख्ने यो युवा आज राष्ट्रिय स्तरको ‘द स्पीकिङ टाइटन सो’ मा छैठो राउण्डको टप ५ मा पुगेर सबैको मन जितिरहेका छन्। तर यो सफलता सजिलो थिएन। यो त एउटा लामो संघर्ष, दृढ संकल्प र अटुट विश्वासको कथा हो।

दिनेशको बाल्यकाल लुम्बिनीको हरियाली खेतहरू र बुद्धको शान्त वातावरणमा बित्यो। साधारण मधेशी परिवारमा हुर्किएका उनी सानैदेखि अरुभन्दा फरक सोच्थे। कक्षा १२ मा अध्ययन गर्दै गर्दा उनले आफ्नो मनमा एउटा बीउ रोपे – समाजका लागि केही गर्ने, अरूलाई प्रेरित गर्ने। “म लुम्बिनी जस्तो पवित्र ठाउँमा जन्मेको मान्छे हो,” उनी बारम्बार भन्छन्, “यहाँको माटोले मलाई शान्ति र करुणा सिकाएको छ, तर समाजमा देखिएका पीडाहरूले मलाई संघर्ष गर्न बाध्य बनाएको छ।” उनको हृदयमा समाजबाट भोगेका दुःखहरू गहिरो गरी गढिएका छन्। मधेशी समुदायको पहिचान, भेदभाव र अवसरको कमी – यी सबैले उनलाई झन् बलियो बनाए।

स्कूलका दिनहरूमा दिनेश शान्त र विचारशील थिए। तर भित्रभित्रै एउटा आगो बलिरहेको थियो। उनी सोच्थे, “किन हामी युवाहरू चुप लागेर बस्ने? किन समाजका समस्या देखेर पनि आँखा चिम्लने?” यही सोचले उनलाई ‘थिङ्किङ रिच नेपाल’ जस्तो प्लेटफर्मतर्फ डोर्‍यायो। त्यहाँबाट उनले सामाजिक कामहरू सुरु गरे। युवाहरूलाई प्रेरित गर्ने, शिक्षा र विकासका लागि आवाज उठाउने – यो उनको सुरुवाती यात्रा थियो। उनको संकल्प थियो नेपालका १० लाख मानिसलाई मोटिभेसन दिने। यो ठूलो सपना थियो, तर दिनेशको आँखामा त्यो सपना चम्किरहेको थियो।

गत वर्ष लुम्बिनी नगरपालिकामा शिक्षाको क्षेत्रमा देखिएको ह्रासले दिनेशको मन दुख्यो। स्कूलहरूमा गुणस्तरीय शिक्षा नहुनु, विद्यार्थीहरूको निराशा – यी देखेर उनी चुप बस्न सकेनन्। उनले नगरपालिकासँग समन्वय गरेर कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव राखे। मेमोरी किङ नवल परियारलाई बोलाएर युवाहरूलाई प्रेरित गर्ने योजना थियो। दिनेशले आफ्नै खर्चमा पनि सहयोग गर्ने बचन दिए। तर सरोकारवालाहरूले यो आवश्यक ठानेनन्। यो कुराले दिनेशलाई गहिरो चोट पुग्यो। “यो नगरपालिकाको आफ्नै जिम्मेवारी थियो,” उनी भावुक हुँदै भन्छन्, “तर वास्ता नगरेपछि मलाई थाहा भयो – परिवर्तन आफैँबाट सुरु गर्नुपर्छ।” यो पीडाले उनलाई झन् मजबुत बनायो। उनी एक्लै अगाडि बढे, तर उनको मनमा लुम्बिनीका युवाहरूप्रति गजबको विश्वास थियो।

अनि आयो ‘द स्पीकिङ टाइटन सो’ को अवसर। राष्ट्रिय स्तरको यो प्रतियोगिता हजारौं प्रतिभाहरूको मञ्च थियो। हजारभन्दा बढी सहभागीहरूबाट सुरु भएको यो यात्रामा दिनेशले एक-एक गरेर सबैलाई पछाडि पार्दै गए। पहिलो राउन्डमा टप ५०, दोस्रोमा टप ३०, तेस्रोमा टप २०, चौथोमा टप १५, पाँचौंमा टप १० र अब छैठौं राउन्डमा टप ५ मा। स्पीचबाट भोटिङमा रहेका छन्। फाइनल पुग्ने उनको विश्वास अटल छ।

दिनेशको स्पीच सुन्दा मन भावुक हुन्छ। उनको रफ्तार, आत्मविश्वास र शब्द चयन – सबै अतुलनीय। सुरुमा उनले पर्यटनमा जोड दिए। नेपालको भौगोलिक सुन्दरता, लुम्बिनीको माटो र बुद्धको सन्देशलाई जोडेर उनले भने, “यो भूमि केवल पर्यटनको लागि होइन, विश्व शान्तिको स्रोत हो।” उनको आवाजमा त्यो भावुकता थियो जसले श्रोताहरूको मन छुन्छ। त्यसपछि भ्रष्टाचारविरुद्ध जोडदार आवाज उठाए। नेपालको सन्दर्भमा, जेन जी आन्दोलनको बीचमा उनले भने, “भ्रष्टाचारले हाम्रो सपनालाई खाइरहेको छ, तर हामी चुप लागेर बस्न सक्दैनौं।”

अर्को स्पीचमा उनले विचारको आन्दोलनको कुरा गरे। तोडफोड होइन, विचारले परिवर्तन ल्याउने कुरा। जेन जीको सन्दर्भ जोडेर उनले भने, “हामी तोडफोडले होइन, विचारले बलियो बन्छौं।” मोटिभेसनल कन्टेन्टमा ‘क्लियरिटी इज पावर’ भन्दै उनले युवाहरूलाई स्पष्ट लक्ष्य राख्न प्रेरित गरे। अनि एउटा विशेष पल – मधेशी समुदायको पोसाक धोती कुर्तामा स्टेजमा उभिएर उनले भने, “म धोती नेपाली, यो मेरो पहिचान हो।” भेषभुषा र सांस्कृतिक पहिचानलाई जोडेर उनले मधेशी समुदायको गर्व जगाए। सबैको आँखा रसाएका थिए।

अन्तिम स्पीचहरूमा ‘अक्सिजन म्यान अफ नेपाल’ र ‘नेपाललाई एउटा सन्देश’ शीर्षकमा उनले जोडदार प्रस्तुति दिए। उनी भन्छन्, “नेपाललाई अक्सिजन दिने युवाहरू हामी हौं। हामीले देशलाई नयाँ सास दिनुपर्छ।” उनको हरेक शब्दमा सकारात्मकता र भावुकता झल्किन्छ। स्टेजमा उभिँदा उनको आत्मविश्वासले हल गुञ्जायमान हुन्छ।

दिनेशको यो यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, लुम्बिनीका युवाहरूको प्रतिनिधित्व हो। उनी भन्छन्, “लुम्बिनीका युवा र शिक्षित वर्गको पूर्ण साथ छ। यो साथले मलाई अन्तिमसम्म जोस जगाउँछ।” परमात्माप्रति उनको आस्था गहिरो छ। हरेक स्पीचअघि उनी प्रार्थना गर्छन्। यो आस्थाले उनलाई शक्ति दिन्छ।

आज दिनेश टप ५ मा छन्। फाइनल नजिकिँदैछ। हजारौं दर्शकहरू उनलाई भोट दिइरहेका छन्। उनको सपना ठूलो छ – १० लाख नेपालीलाई प्रेरित गर्ने। तर यो सपना अब सपना मात्र होइन, वास्तविकता बन्दैछ। लुम्बिनीको यो युवा बुद्धको करुणा र शान्तिसँगै जोस र संघर्षको प्रतीक बनेका छन्।

दिनेशको कथाले हामीलाई सिकाउँछ – पीडा भएर पनि कृतज्ञ रहने, असफलतामा पनि विश्वास राख्ने। उनी ग्रेटफुल छन् – जीवनप्रति, लुम्बिनीप्रति, साथीहरूप्रति। यो कृतज्ञताले नै उनलाई यहाँसम्म पुर्‍याएको छ। अब फाइनलमा उनी जितून् वा नजितून्, उनले पहिले नै धेरैको मन जितिसकेका छन्। लुम्बिनीको यो तारा झन् उज्यालो बन्दैछ। हामी सबैले उनलाई शुभकामना दिऔं – ग्रेटफुल दिनेशको यात्रा जारी रहोस्, र उनले १० लाख होइन, करोडौं नेपालीलाई प्रेरित गरून्।

यो कथा दिनेशको संघर्षको हो, तर यो हाम्रो सबैको कथा पनि हो। किनकि हरेक युवामा एउटा दिनेश लुकेको छ। केवल जगाउनु पर्छ। लुम्बिनीको शान्त माटोबाट उदाएको यो जोसिलो आवाजले नेपाललाई नयाँ दिशा दिनेछ। ग्रेटफुल दिनेश, तिम्रो यात्रा सफल होस्!

अघिल्लो भागमा हामीले दिनेशको बाल्यकाल, उनको सुरुवाती संघर्ष र ‘द स्पीकिङ टाइटन सो’ मा उनको उत्कृष्ट प्रदर्शनको बारेमा चर्चा गर्‍यौं। अब यो यात्रालाई अझ गहिराइमा लिएर जाऔं – उनको भित्री दुनिया, सामाजिक कामहरूको विस्तार र लुम्बिनीको युवाहरूलाई दिने सन्देशतर्फ।

दिनेशको मनमा सधैं एउटा प्रश्न घुमिरहन्थ्यो: “किन मधेशी समुदायका युवाहरू अवसरबाट वञ्चित हुन्छन्? किन हाम्रो पहिचानलाई हेपिन्छ?” यो प्रश्नले उनलाई धोती कुर्तामा स्टेजमा उभिएर “म धोती नेपाली” भन्न बाध्य बनायो। त्यो पल केवल स्पीच थिएन, यो त मधेशी गर्वको घोषणा थियो। स्टेजमा उभिँदा उनको आवाज काँपेको थिएन, बरु लाखौं मधेशी युवाहरूको आवाज बनेको थियो। दर्शकहरूको तालीले हल गुञ्जायमान भएको थियो, र धेरैको आँखा रसाएका थिए। दिनेश भन्छन्, “मेरो पोसाक मेरो पहिचान हो, यो मेरो शक्ति हो। हामीले आफ्नो संस्कृतिलाई लजाउनु हुँदैन, बरु गर्व गर्नुपर्छ।”

‘द स्पीकिङ टाइटन सो’ को हरेक राउन्डमा दिनेशले नयाँ आयाम थपे। भ्रष्टाचारविरुद्धको स्पीचमा उनले भनेका थिए, “भ्रष्टाचार एउटा कीरा हो जसले देशको जरा खाइरहेको छ। हामी युवाहरूले यो कीरालाई निर्मूल गर्नुपर्छ।” जेन जी आन्दोलनको सन्दर्भ जोडेर उनले युवाहरूको क्रोधलाई सकारात्मक दिशातर्फ मोडे। “तोडफोडले परिवर्तन आउँदैन, विचारले आउँछ,” उनको यो वाक्य आज धेरै युवाहरूको स्टेटस बनेको छ। मोटिभेसनल स्पीचमा ‘क्लियरिटी इज पावर’ भन्दै उनले भने, “सपना देख्नु मात्र काफी छैन, त्यसलाई स्पष्ट बनाउनु पर्छ। स्पष्टता नै शक्ति हो।”

उनको ‘अक्सिजन म्यान अफ नेपाल’ शीर्षकको स्पीच सबैभन्दा भावुक थियो। “नेपाललाई अक्सिजन दिने हामी युवाहरू हौं,” उनले भने, “हामीले देशलाई नयाँ सास फेराउनु पर्छ। लुम्बिनीको शान्ति र करुणालाई देशभरि फैलाउनु पर्छ।” यो स्पीच सुनेर धेरै दर्शकहरू भावुक भएका थिए। दिनेशको शब्दहरू केवल शब्द थिएनन्, ती त आगो थिए जसले युवाहरूको मनमा जोस जगाइरहेका छन्।

दिनेशको यो सफलता पछाडि उनको परिवारको ठूलो योगदान छ। साधारण मधेशी परिवारमा हुर्किएका उनी आफ्ना आमाबुबालाई श्रेय दिन्छन्। “मेरा बुबाले मलाई सधैं भन्नुहुन्थ्यो – इमानदार बन, मेहनती बन,” दिनेश सम्झन्छन्। उनकी आमाको आशीर्वाद र प्रार्थनाले उनलाई शक्ति दिएको छ। लुम्बिनीका साथीहरू र शिक्षित वर्गको साथले उनी यहाँसम्म पुगेका छन्। “म एक्लो होइन, मलाई हजारौंको साथ छ,” उनी भन्छन्।

थिङ्किङ रिच नेपालबाट उनले गरेका सामाजिक कामहरू प्रशंसनीय छन्। युवाहरूलाई मोटिभेट गर्ने सेमिनारहरू, शिक्षा सुधारका लागि प्रयासहरू – यी सबैले उनलाई सामाजिक व्यक्तित्व बनाएका छन्। नगरपालिकासँगको असफल प्रयासले उनलाई निराश बनाएन, बरु स्वतन्त्र रूपमा अगाडि बढ्ने हौसला दियो। “मेमोरी किङ नवल परियारलाई ल्याउने योजना थियो, तर सहयोग नपाएपछि अरू तरिकाबाट गर्नुपर्‍यो,” उनी भन्छन्, “तर मैले हार मानिनँ।”

परमात्माप्रति उनको आस्था अटल छ। हरेक स्पीचअघि उनी बुद्धको मूर्ति सामुन्ने प्रार्थना गर्छन्। “लुम्बिनीको यो पवित्र माटोले मलाई शान्ति दिन्छ, परमात्माको कृपाले शक्ति,” उनी भावुक हुँदै भन्छन्। यो आस्थाले उनलाई कठिन समयमा पनि डगमगाउन दिँदैन।

आज दिनेश टप ५ का लागि भोटिङमा छन्, फाइनलको ढोका नजिक छ। हजारौं भोटहरू उनीतर्फ आइरहेका छन्। उनको सपना १० लाख नेपालीलाई मोटिभेट गर्ने हो, तर यो सपना अब वास्तविकतातर्फ अघि बढिरहेको छ। लुम्बिनीका युवाहरू उनलाई आफ्नो आइडल मान्छन्। “दिनेश दाइले हामीलाई सिकाए – असम्भव केही छैन,” एक स्थानीय युवा भन्छन्।

दिनेशको कथाले हामीलाई भन्छ – जीवनमा पीडा आउँछन्, तर तिनलाई शक्तिमा बदल्न सकिन्छ। कृतज्ञता (ग्रेटफुलनेस) नै सफलताको कुञ्जी हो। उनी ग्रेटफुल छन् – लुम्बिनीप्रति, बुद्धप्रति, साथीहरूप्रति, र जीवनका हरेक पलप्रति। यो कृतज्ञताले उनलाई यहाँसम्म पुर्‍याएको छ।

अब फाइनल आउँदैछ। दिनेश जितून् वा नजितून्, उनले पहिले नै नेपालको युवा मन जितिसकेका छन्। लुम्बिनीको यो तारा झन् झन् चम्किरहेको छ। उनको यात्रा हामी सबैका लागि प्रेरणा हो। ग्रेटफुल दिनेश, तिम्रो जोस कहिल्यै ननिभोस्! तिमीले लाखौं होइन, करोडौं नेपालीलाई छुनेछौ। बुद्धको भूमिबाट उदाएको यो आवाजले नेपाललाई नयाँ उचाइ दिनेछ।